Ik hoor het vaak terug: de cijfers van het NMO Luisteronderzoek zijn vooral leuk om mee te kunnen strooien in een gesprek over marktleiderschap. En toch vertel ik liever wat er achter die cijfers schuilt en welke verhalen ze ons verklappen over ons luistergedrag en de mediawereld in beweging. Hier volgt een onafhankelijke reflectie, vol scherpe kanttekeningen en persoonlijke interpretaties over wat de huidige luistercijfers van NPO Radio 2, Qmusic en de rest van het veld ons eigenlijk zeggen.
Een eerste, eenvoudige realiteit: NPO Radio 2 blijft de grootste in marktaandeel, met 12,2 procent, maar verliest langzaam terrein. Wat mij intrigeert, is hoe marktleiderschap steeds minder een zekerheid lijkt en meer een momentopname van een veranderend speelveld. Persoonlijk denk ik dat dit komt doordat luisteraarsexperimenteren met verschillende formaten en kanalen, terwijl de gevestigde namen toch een soort luistervertrouwen bieden. Het is alsof je liever een vertrouwde trein blijft nemen die net iets minder snel rijdt, maar wél op tijd aankomt, terwijl alternatieven als Qmusic blijven schoppen tegen de grenzen van bereik en het bedrijfsmodel.
Qmusic blijft de bereikleider met ruim 4,4 miljoen luisteraars, terwijl Radio 2 het marktaandeel behoudt maar beweeglijk is. Wat dit vertelt is dat bereik en marktaandeel twee verschillende dingen zijn: het ene zegt iets over het potentieel van de zender om mensen te bereiken, het andere gaat over hoeveel van die mensen jou op een bepaald moment kiezen boven al het andere aanbod. In mijn ogen betekent dit dat de radioluisteraar steeds meer kiest op basis van context—wat luisteraars willen horen op een given moment—en minder op basis van loyale merkbinding alleen. Het heeft ook implicaties voor adverteerders: bereik lijkt belangrijk, maar effectiviteit hangt steeds meer af van de match tussen programmaaanbod en doelgroep.
NPO Radio 5 wint 1,2 procentpunt marktaandeel dankzij de Evergreen Week uit de jaren 60. Een duidelijke illustratie van hoe nostalgie en thema-events een betrouwbare brug kunnen slaan naar een bredere groep luisteraars. Voor mij laat dit zien dat zenders met een historisch imprint nog steeds een waardevolle troef hebben, mits ze erin slagen die identiteit te vertalen naar actuele betrokkenheid. Wat veel mensen niet zien, is dat zo’n week niet alleen een tijdelijk hoger marktaandeel oplevert maar ook een herroepingskans genereert: luisteraars die anders nooit naar 5 zouden luisteren, kunnen in die periode nieuwsgierig raken en later terugkeren.
Andere winnaars zoals Radio 538, 100% NL en Radio Noordzee laten zien dat niche- en crossmediale formatten nog steeds resoneren. Vooral Radio Noordzee zag zijn marktaandeel verdubbelen, wat suggereert dat zelfs klassieke of lisensievriendelijke formats een comeback kunnen maken wanneer ze relevant lijken of nostalgische aantrekkingskracht hebben. In mijn analyse draait dit om heroriëntatie: het oude kan ineens nieuw aanvoelen als de context klopt en er een duidelijke, onderscheidende toon is.
Het tegenovergestelde zien we bij NPO Radio 1, Sky Radio, Radio 10 en Joe: flinke verliezen. Dit is geen enkelvoudig verhaal van slechte programming; het is een signaal dat in een verzadigde, competitieve markt elk foutje snel kan exploderen in verlies. Mijn interpretatie is dat deze zenders vaak worstelen met positionering in een tijdperk waarin luisteraars voortdurend worden gevraagd om te kiezen tussen tientallen opties, vaak met korte, snackable contentmomenten of snelle, persoonlijke aanbevelingen. Het toont ook een bredere trend: traditionele radio moet zichzelf opnieuw uitvinden in een ecosysteem waarin streaming, podcasts en on-demand content elkaar steeds dichter kruisen.
Wat maakt het onderwerp extra interessant is de wijze waarop meetmethoden de uitkomsten vormen. Het NMO Luisteronderzoek maakt gebruik van de MediaCell+ app van Ipsos, wat inhoudt dat werkelijk luistergedrag gemeten wordt in tegenstelling tot herinneringen achteraf. In mijn ogen een stap vooruit, maar ook een uitnodiging om kritisch te blijven: hoe representatief is de sample, en hoe verhouden korte luistersessies van minder dan een minuut zich tot langdurige luisterpatronen? Er blijft nuance nodig over wat “luisteren” precies betekent in een tijd waarin content op meerdere apparaten beschikbaar is.
Een grotere vraag die dit alles oproept, is hoe zenders hun identiteit kunnen versterken zonder in een permanente jacht op cijfers te vervallen. Mijn standpunt: cijfers bieden richting, maar het drama van radio ligt in het vermogen om een coherent, betekenisvol verhaal te vertellen dat past bij de rituelen van het dagelijks leven van de luisteraar. Dit betekent gedifferentieerde programmering, duidelijke thema’s en een authentieke toon die mensen voelen als ze afzetten tegen adverteerdersjingles en algoritmische aanbevelingen.
In een bredere context reflecteren deze cijfers een herdefinitie van wat ‘publieke media’ en commerciële radiostromen betekenen in 2026. Er is een verschuiving van monolithische marktaandelen naar gedifferentieerde, doelgroepgerichte ervaringen. De vraag is niet langer wie de grootste is, maar wie het meest relevant kan zijn voor de dagelijkse leven van mensen in een wereld vol geluiden die net zo luid zijn als de keuzes die mensen maken.
Als conclusie, zou ik willen zeggen: blijf kritisch kijken naar wat meetdata ons vertellen en wat niet. Cijfers zijn handvatten, geen muurschilderingen die de toekomst bepalen. Wat deze week gebeurt bij Radio 2, Qmusic, Radio 5 en de anderen, biedt een venster op consumentengedrag en mediamarktdynamiek—maar het echte verhaal schuilt in hoe zenders luisteren naar het publiek, experimenteren met format, en zichzelf voortdurend heruitvinden in een steeds drukker wordende mediemarkt.
Persoonlijk geloof ik dat de komende jaren vooral zullen draaien om wendbaarheid, authenticiteit en het vermogen om betekenis toe te voegen in een tijd waarin every voice counts. Wat dit concreet betekent? Meer schrale, maar scherpe niche-content, meer menselijke stemmen achter de zenders, en meer aandacht voor hoe radio kan dienen als samenbindende, lokaal verankerde ervaring binnen een geglobaliseerde mediasector. Een detail dat ik bijzonder interessant vind, is hoe events zoals de Evergreen Week een brug slaan tussen nostalgie en actualiteit, en daarmee een model kunnen vormen voor toekomstig succes: maak wat oud is relevant door het te koppelen aan het nu.
Deze analyse is bedoeld als uitnodiging om verder te denken: welke rol wil radio spelen in onze dagelijkse routines, en hoe kunnen zenders die rol vormen zonder te vervallen in stilstaand en voorspelbaar gedrag? If you take a step back and think about it, de cijfers zijn niet het eindpunt maar eerder een startpunt voor een bredere, dialoog-gedreven evolutie van luisteren in de 21e eeuw.
